Alkibiades op de A13

Op weg naar Rotterdam, kort voor de afslag naar de A13, gebeurt het dan toch: ‘Dit was Timandra, vrouw van Alkibiades, hiermee heb ik gedaan wat gedaan moest worden’. Na eenendertig luisteruren sluit ik het boek van Ilja Pfeijffer af met een klein tikje op de app van mijn telefoon.

Smerige zwarte soep
Het boek galmt weids in mij na, ook op de terugweg. Wat een held, deze Alkibiades, wat een bijzondere vrouw, deze Timandra, en wat een avontuur. Het mooie van geschiedenisromans is dat ze je dichter bij het echte verleden brengen dan een geschiedenisverslag. Natuurlijk is niet alles waargebeurd want daarvoor is het een roman, maar we hebben wel de geur van het verleden opgesnoven. Zo heb ik rondgewandeld op de straten van Athene, volksvergaderingen bijgewoond op de Agora en in de schaduw van een boom geluisterd naar de vragen die Socrates aan zijn toehoorders stelde. Ik heb op een houten bankje naast de held op oorlogsschepen gevaren, heb in Sparta smerige zwarte soep naar binnen gewerkt en een strenge militaire training ondergaan en was in Perzië aan het hof, waar rijkdom en luxe alle vergelijkingen deden verstommen.

Athene was een democratie in een allereerste nog rudimentaire vorm. Sparta was een groep dorpen die geen stadsmuur had en zich er daarom op toelegde om de beste krijgers op te leiden die je maar kunt bedenken en strak hiërarchisch gestructureerd waren. Je voelt dat het leven in die tijd voortdurend jezelf beschermen of oorlog voeren was. Steden hadden invloedssferen. Die satellietsteden konden wisselen van kamp. Op zee golden er weer andere verhoudingen.

Vrijheid
Het boek laat goed zien wat de zwakte en de kracht is van deze jonge democratie in Athene. De zwakte is net als nu het gebrek aan daadkracht. Alles moet gezamenlijk afgestemd worden en dat duurt lang en is omslachtig als er gevaar dreigt.  Bovendien kan het volk zomaar gepassioneerd reageren op een gebeuren en een richting inslaan waar alleen het tijdelijke belang gediend wordt en de langetermijndoelen uit het oog worden verloren.

Het grote, niet in geld of goed uit te drukken voordeel van de democratie is de vrijheid die zij borgt.

Het spannende van het boek is dat zelfs in de persoon van Alkibiades deze tegenstellingen aanwezig zijn. Qua afkomst en karakter is hij eerder een aanvoerder, een held, iemand die het graag voor het zeggen zou hebben. Tegelijk verdedigt hij in zijn hart de democratie van Athene, die hem ook zoveel rampspoed berokkend heeft.

Vrijheid van binnen
Hoe zit het eigenlijk met de vrijheid in onszelf? In welke mate kunnen wij echt vrij zijn van binnen of vloeien onze meningen en onze daden vooral voort uit onze opvoeding en culturele omgeving? Voor innerlijke vrijheid dien je je eigen grenzen op te rekken en breder te kijken dan je culturele bedding.

Vrijheid betekent je losmaken van je oude aannames, gewoontes en reflexen. Het is een aspect dat beoefend wordt met meditatie en ook in de daarvan afgeleide oefeningen die De Innerlijke Metamorfose hiervoor aanbiedt. Vrijheid is niet zozeer doen wat je wilt, maar eerder je losweken van oude overtuigingen en begrenzingen die je met je meedraagt, zodat er ruimte ontstaat voor nieuwe impulsen.

De workshop ‘De Innerlijke Metamorfose’ biedt je beide aan: oude patronen verliezen hun macht, wat een bevrijdend gevoel geeft. Tegelijk laat je nieuwe overtuigingen in je tot leven komen. Die dragen namen als ‘Ik heb vertrouwen’, ‘Ik ben vrij’ of ‘Ik voel mij verbonden’.