12# ALS-DAN-GEDACHTEN

12# ALS-DAN-GEDACHTEN

Harry en zijn Indonesische vrouw Glennawerden naar mij doorverwezen door Joke. Joke was het meevoelende hart van de gemeentelijke ambtenaren. Zij zorgde ervoor dat iedereen van hoog tot laag de kans kreeg een aantal coachingsgesprekken te voeren wanneer dat nodig was, een maatregel die helaas inmiddels weer wegbezuinigd is.
Harry werkte decennialang bij de buitendienst van de gemeente. Hij begeleidde onder andere mensen die werkervaring opdeden in de groenvoorziening. Het was een sympathieke, wat rondbuikige, echte Amsterdammer. ‘Ja’, zei hij me, ‘als ik geen goed gevoel heb bij deze gesprekken, dan zijn we meteen klaar. Ik ben niet iemand die een blad voor zijn mond neemt.’
Harry was op een vervelende manier tijdens de reorganisatie zijn baan kwijtgeraakt en had kort daarop op een tragische wijze zijn dochter verloren. Hij had al een heel traject gelopen bij een psycholoog in het ziekenhuis en dat had hem ook goed gedaan, maar nu stagneerde het en met name zijn vrouw was in krachtige ontkenning.
Zo meden ze allebei de slaapkamer van hun dochter op de gang boven, die als een gemene pijnplek gesloten bleef.
De verwerking werd onder andere tegengehouden door ‘als-dan’-gedachten. ‘Als ik op dat moment anders had gehandeld, dan was mijn dochter er misschien nu nog geweest.’ ‘Als het niet gebeurd was, dan zou zij nu op die school gezeten hebben en dan zou zij met haar vriendinnen hier dansen en zingen.’
Tijdens de gesprekken werd het paar zich langzaam bewust van het realiteit-ontkennende karakter van deze gedachten.
In de rust van mijn werkruimte kwamen herinneringen omhoog. Dan glinsterden zijn ogen terwijl hij vertelde hoe ze samen karaoke zongen of hoe hij haar leerde gitaar te spelen. En Glenna moest glimlachen als zij terugdacht aan hoe zij samen Indonesische gerechten bereidden..
Er kwamen niet alleen maar positieve gedachten omhoog. Ze vertelden ook eerlijk over de zwaktes van hun dochter en over de moeilijke momenten rondom haar ziekte. Herinneringen noemden wij gezonde, profijtelijke gedachten. Ze gingen over reëel gebeurde voorvallen en niet over situaties die met de fantasie gecreëerd waren. Veel gedachten gingen uit naar het moment van overlijden zelf en alles daaromheen. Daar waren de ‘als-dan’-gedachten het sterkst.
Harry had zijn eigen therapie bedacht. Deze gedachten kwamen vooral ’s nachts als hij de slaap niet kon vatten. Hij stond dan op en ging naar beneden. Daar stond een mand met strijkgoed klaar, die hij zijn vrouw gevraagd had neer te zetten. Het strijken van overhemden hield hem bij de les. Doordat deze bezigheid al zijn concentratie vroeg, kon hij de gedachten die langskwamen, observeren. Enerzijds liet hij zijn droefheid toe en anderzijds kon hij onderscheid maken tussen gedachten die oké waren en gedachten die de verwerking in de weg stonden. Hij vluchtte niet meer in zijn dromen.
Na verloop van tijd vertelde hij me dat hij het fijn vond in de kamer van zijn dochter te zijn en daar te zingen of gitaar te spelen. Hij kreeg er een warm gevoel van en had de indruk dat zijn dochter bij hem was.
Voor zijn vrouw was het proces lastiger, maar ook haar lukte het een stap in deze richting te maken.

Dit is een fragment uit het boek Goed gevoel, emoties als medicijn. De illustratie is uit het boek, door Aielle Erens.