11 mei 6# IN IETS GELOVEN IS EEN OPTIE
Ooit was ik een week in een katholiek klooster van de traditionele soort, Fontgombault, in het midden van Frankrijk. De monniken leven ‘binnen de muren’ en komen slechts eenmaal per jaar naar buiten, met hemelvaart, om de grond van de omliggende boeren te zegenen. In mijn sobere kamertje staan naast de bijbel nog een aantal boekjes. Een van die boekjes gaat over Maria en tot mijn verwondering verwoordt het boekje hoe belangrijk deze relatie voor de monniken is, van veel grotere betekenis dan ik vermoedde. Wel zie ik ’s morgens al bij het ochtendgebed (als ik vroeg ben), dat de hekken in de kerk die de monniken scheiden van de bezoekers opengaan en zij de kerk in stromen. De strakke organisatie lijkt even afwezig. Ieder kiest een eigen plek in de voorruimte, knielend gericht naar het beeld van Maria. Nog voor de dorpelingen binnenkomen, keren zij terug achter de omheining. Het boekje gebruikt het woord slaaf. De monnik wordt uitgenodigd tot een relatie waarin hij zich opstelt als slaaf van Maria. Ik moet diep slikken en over een aantal vooroordelen heen stappen om de diepere grond te begrijpen. De richting die je je leven geeft, overgeven aan een mythische persoon, aan een moeder die haar zoon door alles heen liefheeft, symbool van onvoorwaardelijke liefde. Dit moet gevoelsmatig ook wel een vrouw zijn, een moeder. Want de moeder cijfert zichzelf weg voor het kind. Zelfs als de vader tegenwoordig ook veel bijdraagt, is de moeder degene die stilletjes waakt en haar hartslag en adem telkens opnieuw weer verenigt met die van de baby en uit haar borsten de baby voedt. Door zich over te geven aan de onvoorwaardelijke liefde van Maria kan de monnik zichzelf loslaten. En dat is waar het om gaat. Ik vraag of ik mee mag doen met het werk van de monniken in plaats van de hele dag in dat kamertje door te brengen met studie. Nu mag ik ook aan de binnenkant van het hekwerk. Ik help in de tuin met het verzamelen van gevallen bladeren en andere klussen. Daar kan ik goed merken hoe vrolijk en liefdevol de kloosterlingen zijn. Slaaf zijn van Maria bevrijdt hen van de ballast van het ik-gerichte. In de overgave vinden ze de vrijheid en ook de liefde. Die toont zich in de zorgvuldige omgang met de natuur, met het gereedschap, met elkaar en ook met mij. Het doet me denken aan de tegelijk betrokken en luchtige relatie van zenmonniken onder elkaar.
Jezelf loslaten
De zenmonnik doet in zijn beoefening eigenlijk iets soortgelijks als de benedictijnen van Fontgombault door zich over te geven aan de uitgebalanceerde boeddhahouding. Ook daarin kan hij zichzelf loslaten. En de islamiet buigt telkens naar de aarde en geeft zich over aan Allah. Door jezelf los te laten en over te geven aan de diepere of hogere energie waar wij uit voortkomen en waar wij deel van zijn, ontwaakt ook de diepere liefde in ons. De diepere energie blijkt in al zijn puurheid zelf liefde te zijn. In zen zeggen we: in iets geloven is een optie. Datgene waar jij in gelooft, wordt werkelijkheid voor je. Het is niet zo belangrijk of het echt waar is dat Maria verscheen in een grot in Lourdes, dat Boeddha zich zijn vorige levens kon herinneren en dat Mohammed openbaringen kreeg van een engel.
Dit is een fragment uit het boek Goed gevoel, emoties als medicijn. De illustratie is uit het boek, door Aielle Erens.