Begrijp chronische pijn – inzicht in pijn en het virtuele lichaam

14 aug Begrijp chronische pijn – inzicht in pijn en het virtuele lichaam

Pijn is een wonderlijk verschijnsel — vooral hoe ons lichaam ermee omgaat. In het boek Begrijp de pijn, gebaseerd op de nieuwste wetenschappelijke inzichten over chronische pijn, wordt dit complex samenspel tussen lichaam en hersenen op een inzichtelijke manier uitgelegd.

Op de cover prijkt een menselijk figuur in ongewone proporties: een lichaam dat op een hand balanceert in de lucht, met de andere hand een voet vasthoudend die uit het niets lijkt te komen. Dit beeld symboliseert het virtuele lichaam — een concept dat centraal staat in het begrijpen van pijn en met name van chronische pijn.

Wat is het virtuele lichaam?

Wij hebben allemaal een reëel lichaam maar daarnaast ook een virtueel lichaam. Het virtuele lichaam is de afdruk van het reële lichaam geïnterpreteerd door de hersenen. Het wordt gevormd door het belang dat een bepaald lichaamsdeel in de hersenen heeft.

• Een pianist heeft bijvoorbeeld in zijn virtuele lichaam grote, fijngevoelige handen, omdat zijn hersenen veel aandacht besteden aan hand- en vingerbewegingen.

• Op een vergelijkbare manier kan een pijnlijk lichaamsdeel een onevenredig grote plek innemen in dit virtuele lichaam.

Zo helpt het boek ons te begrijpen hoe pijn niet alleen fysiek, maar ook neurologisch en emotioneel wordt gevormd.

De rol van emoties bij pijn

Met een microcamera worden we de cellen ingevoerd waar de boodschappertjes staan te trappelen en reizen we met ze mee door de zenuwbanen in de wervelkolom naar boven tot in de hersenen. Pas in de hersenen wordt besloten of het voldoende signaal is om een pijnreactie te geven.

Tegelijk wordt duidelijk gemaakt dat niet alleen maar fysieke triggers in boodschappertjes worden omgezet. Ook emoties kunnen een rol spelen. Wij kunnen aan nare scenario’s denken die vervolgens angst oproepen, die ook weer als triggers geïnterpreteerd worden en de pijnreflexen activeren.

• Angst of stress kunnen pijntriggers activeren, zelfs zonder fysieke oorzaak.

• De hersenen kunnen over-beschermend worden en pijnsignalen afgeven bij minimale prikkels.

De hersenen kunnen louter om ons te helpen extra hun best gaan doen. Om ons te beschermen laten de hersenen al bij heel kleine triggers het pijnalarm afgaan. We hebben nauwelijks iets gedaan maar voelen toch een heftige steek. Je zou het virtuele pijn kunnen noemen hoewel je het wel echt voelt.

Deze pijnsignalen kunnen ook weer vermijdingsgedrag veroorzaken. Het doet immers pijn.
Dit verklaart waarom iemand hevige pijn kan voelen zonder aantoonbare lichamelijke schade — een fenomeen dat vaak voorkomt bij chronische pijn.

Wat is chronische pijn?

Als pijn langer duurt dan drie maanden, noemt men het chronische pijn. Het kan dan zijn dat de eigenlijke oorzaak in het lichaam genezen is, men op scans niks meer van enige oorzaak vinden kan, en er toch pijnsignalen afgaan. Het virtuele lichaamsdeel in de hersenen dat correspondeerde bij de oorzaak, is  overactief geworden. Het blijft maar pijnsignalen afgeven terwijl er feitelijk geen reden toe is.

Dit maakt chronische pijn zo complex en frustrerend — de hersenen geloven als het ware dat er gevaar is, terwijl het lichaam al hersteld is.

Het virtuele lichaam heropvoeden bij chronische pijn

In het laatste deel van Begrijp de pijn wordt uitgelegd hoe je het virtuele lichaam kunt heropvoeden om met chronische pijn om te gaan.
Je zou kunnen zeggen dat je het virtuele lichaam kunt heropvoeden zodat de alarmsignalen steeds minder snel afgaan.
Een eerste stap is geleidelijke blootstelling. Dat wil zeggen, je gaat tot net aan de pijngrens maar niet eroverheen. Elke dag ga je ietsje verder. De truc is dit in kleine stapjes te doen en geduld te hebben. Langzaam voelen de virtuele hersenen aan dat de situatie veilig is, dat ze geen alarm hoeven te geven.
Beetje bij beetje verover je de vrijheid van bewegen terug.

(volgende keer deel 2 over het heropvoeden van het virtuele lichaam)

Actueel programma

Driedaagse workshop De Innerlijke Metamorfose in klooster Samaya
Datum: zaterdag 8 tot en met zondag 10 november 2025
Nog 4 plaatsen beschikbaar
Deze workshop wordt geleid door Thabi Mooi

Met plezier introduceer ik voor deze workshop Thabi Mooi. Thabi is een zeer kundige en warme coach die goed de balans weet te vinden tussen begeleiding en loslaten, tussen compassie en vrijheid, en die de bouwstenen van de methode van binnenuit begrijpt en belichaamt.
‘Als coach komen mijn uiteenlopende loopbanen en passies op wonderlijke wijze samen. Als meisje was ik betoverd door verhalen, maar ik koos voor de studie neuropsychologie, om alles te leren over het menselijk brein. Gaandeweg realiseerde ik me echter dat mijn hart bij het theater lag, en ontwikkelde ik intieme verhalen over trauma en veerkracht. De ommekeer kwam toen mijn broertje overleed, en naast de rouw, ook oude wonden uit mijn eigen verleden omhoogkwamen. Zenmeditatie, zelfzorg en de methode van de Innerlijke Metamorfose hebben mijzelf persoonlijk zoveel rust en helderheid gegeven, dat ik deze sleutels naar heling door wil geven aan anderen.’

Feedback van een cliënt
Thabi is en doet zoveel meer dan een psycholoog, zij is een heerlijk mens met een fantastische schat aan ervaringen, inzichten, vaardigheden én creaties. Het is een voorrecht om door haar gecoacht te worden, ik kom er iedere keer weer lichter vandaan.
Paul de Groot

Online workshop De Innerlijke Metamorfose
Zes sessies van elk 2 uur
Startdatum: 27 november 2025, 19.00 – 21.00 uur

Reactie van een deelnemer
Ik kijk met heel veel voldoening terug op de workshop ‘De Innerlijke Metamorfose’. Ik zou het bijna letterlijk kunnen nemen omdat de tools (vooral de krachtspreuken) en de inzichten samen met de oefeningen mijn gevoelens rond angst, irritatie en paniek intensief veranderd hebben en mijn aanpak rond deze problematieken ook uitermate positief beïnvloed heeft. Paul legt op een warme en duidelijke manier uit hoe ons brein inwerkt op onze emoties, hoe we dit zelf kunnen aanpakken en onze eigenwaarde een flinke opwaartse boost kunnen geven. Bedankt hiervoor!
Gert Turelinckx, zelfstandig ondernemer

Opleiding De Innerlijke Metamorfose voor coaches
Startdatum: 24 maart 2026